| Zotac Geforce 9300-ITX WiFi |
| Editor: Oğuz KARİMDERE | ||||||||
| Pazar, 07 Haziran 2009 | ||||||||
|
Ürün çeşitliliğinin arttığı şu günlerde artık çok ilginç ürünler karşımıza çıkmaya başladı. Satışlarını artırmak ve aynı zamanda kullanıcılara çeşitlilik sunmak isteyen firmalar kullanılabilirlik ve taşınabilirlik konusunda büyük çalışmalara başlamıştı. Bu yönde yapılan çalışmalar ile ilk olarak Via firması üzerinde C3 işlemcisini bulunduran Mini-ITX anakartını çıkarttı ve anakartlarda da küçülme yarışı başladı. Daha sora diğer firmalarında yaptığı çalışmalar üzerine evlerde medya bilgisayarı düşüncesi ortaya çıktı ve yapılan küçük kasalarla birlikte bu yönde kullanılabilen mini bilgisayarlar ortaya çıktı. Bir süredir hayatımızda bulunan Mini-ITX form faktörü ilk başta rekabet olamadığı için çok yüksek fiyat etiketlerine sahipti. Daha soran diğer firmalarında bu yönde ürünler çıkarmasıyla fiyatlar düşmeye başladı. Şu anda büyük bir rekabet olmadığı için fiyatları normal bilgisayarlara göre daha yüksek olan mini bilgisayarlar, kullanılabilirlikleri nedeniyle dikkatleri çekiyorlar. Nvidia cephesinin en önemli partnerlerinden olan ve Nvidia yongalarını taşıyan birçok anakartı bulunan Zotac firması da Mini-ITX biçim faktörüne sahip anakartların üretimine bir süre önce başladı. Nvida’nın kuzey ve güney köprülerini tek bir yonga altında topladığı 730i yongasetini kullanan firma, yeni Mini-ITX biçim faktöründeki yeni ürünüyle karşımıza çıktı. Üzerinde 9300M grafik işlemcisini bulunduran anakart aynı zamanda sahip olduğu kablosuz bağlantı kartıyla dikkatleri üzerine çekmeyi başarıyor. Şimdi dilerseniz Zotac tarafından gönderilen ve kendisi minicik marifetleri büyük olan anakartı incelemeye geçelim.
Teknik Özellikler
Yonga seti: NVIDIA nForce 730i – GeForce 9300M Grafik işlemcisi
Nvidia’nın kuzey ve güney köprüsünü bir arada bulunduran tek köprü şeklindeki 730i yongasını kullanan anakart bu sayede gelişmiş ve güncel özelikleri bünyesinde barındırıyor. 4 fazlı besleme ünitesine sahip olmasına rağmen gelişmiş işlemci desteğine sahip olması ve hız aşırtma olanağı sağlaması büyük bir avantaj. Medya bilgisayar için hiç gerekli olmayan bir işlem olmasa bile Zotac anakartın Bios menüsüne hız aşırtma bölümü de eklemiş. Bellek desteği bakımından sadece 533MHz 667MHz ve 800MHz belleklere destek veren anakartta 1066MHz bellekler hız aşırtma olsa bile 1066MHz olarak kullanılamıyor. En fazla 900MHz seviyesine kadar çıkabiliyor. Ayrıca iki adet DIMM slot üzerinden toplamda 8GB bellek kullanımına destek veriyor. Minicik olmasına rağmen sanki gelişmiş bir anakart gibi slotlar taşıyor. Artık neredeyse hiç kullanılmayan ve gittikçe kullanımı azalan IDE ve Floppy soketlerinden arındırılan anakart üzerinde sadece 2 adet Serial ATA II soketi bulunuyor. Bu soketiler üzerinden sadece bir disk ve bir optik sürücü bağlanabiliyor. Daha fazla disk bağlamak isteyen kullanıcılar eSATA ve USB üzerinden harici disk bağlamak zorunda kalıyorlar. Anakart üzerine bir çift daha SATA soketi yerleştirilmesi kullanıcılar için büyük kolaylık sağlayabilirdi. 10/100/1000 Mbps Ethernet yongasına sahip olan ürün, gelişmiş bir anakart gibi Ethernet özelliklerine sahip. Ayrıca üzerinde taşıdığı kablosuz bağlantı kartı kullanıcılar için büyük avantaj. Üzerinde PCI veya PCI Exp. X1 slot bulundurmaması nedeniyle ancak USB üzerinden bileşen takılabiliyor. Üzerinde bulunan kablosuz bağlantı kartı da bu bakımdan önem taşıyor. Hem kullanımı kolaylaştırırken hem de harici USB kablosuz bağlantı kartı kullanma gereğini ortadan kaldırıyor.
Üzerinde bulundurduğu 730i yongasının sağladığı 9300M grafik işlemcisi sayesinde gelişmiş video özelliklerine sahip oluyor. DX10 ve donanımsal video hızlandırma gibi gelişmiş özellikleri üzerinde taşıyan 9300M grafik işlemcisi 450MHz çekirdek ve 1200MHz shader hızlarıyla birlikte geliyor. Yeterli seviyede oyun performansına sahip olan 9300M grafik işlemcisi, aynı zamanda sahip olduğu Hybrid SLI özelliği ile uyumlu ekran kartları ile ortak çalışabiliyor ve %70’e kadar performans kazancı sağlıyor. 9300M grafik işlemcisinin sahip olduğu bir diğer özellik ise saat hızlarına yapabilen hız aşırtma. Yaptığımız denemelerde hem shader hem de çekirdek hızı büyük ölçüde artış gösterdi. Bu artışı hız aşırtma testlerimizde göreceksiniz. Üzerindeki 9300M grafik işlemcisinin yanında birde PCI Express X16 ekran kartı slotu bulunduran anakart, bu sayede çok gelişmiş ekran kartlarıyla dahi sorunsuz olarak çalışabiliyor ve kendisinden boyut olarak büyük olan birçok anakarta meydan okuyor.
Kutu ve İçeriği
Zotac’ın her zamanki kutu tasarımına benzer bir kutu karşımıza çıkıyor. Ön tarafta genel bilgiler verilirken arka tarafta detaylı bilgi verilmiş. Kutunun diğer anakart kutularından ayrılan yanı ise ilk bakıldığında bir anakart kutusu olduğunun anlaşılamaması. Boyutunun çok küçük olması ilk bakıldığında kafalarda soru işaretleri oluşmasını sağlıyor.
Kutu içeriği yönünden de ürün kendisine yakışır bir şekilde geliyor. Kullanım kılavuzları, sürücü CD’leri, kablosuz bağlantı kartı için anten, çıkış paneli, iki adet sata kablosu ve son olarak Molex ten SATA’ya güç dönüştürücüsü yer alıyor.
Yakından Bakış
Anakart Mini-ITX biçim faktöründe olduğu için 170 x 170 mm büyüklüklerine sahip ve bu şekilde bir insanın eline sığabilecek kadar küçük ve şirin bir ürün. Olukça dolu bir yapısı var. Bütün bileşenler birbirine girmiş gibi görünüyor olsada kullanım sırasında bir sorun çıkartmıyor. PCB altında da herhangi bir kompanent bulunmuyor. Ayrıca anakartın tamamen katı kapasitörlerle donatılmış olması dikkatlerimizi çekiyor. Bu sayede anakart daha dayanıklı ve uzun ömürlü bir hale gelmiş.
Şimdi anakartın görünüşündeki detaylara girelim. Çıkış panelinde DVI, HDMI ve VGA çıkışlarının üçü birden bulunuyor bu sayede çevrici kullanılması gerekmiyor. Ayrıca üç çıkıştan aynı anda görüntü alınabiliyor. Bunlar dışında anakartların vazgeçilmezi olan PS/2 klavye portu, 6 adet USB portu, RC45 Ethernet ve e SATA portları, ses giriş-çıkış portları, optik ve koaksiyel S-PDIF çıkışları bulunuyor. Ayrıca birde bunlara ek olarak kablosuz bağlantı kartına ait anten ucu yer alıyor.
Ürün üzerinde Dual olarak çalışabilen iki adet bellek slotu bulunuyor. Daha öncede bahsettiğimiz gibi 533/667/800MHz belleklere destek veriyor. 1066MHz bellekler için hız aşırtma yapılması gerekiyor fakat yinede en fazla 900MHz seviyesinde kullanılabiliyor. Ayrıca iki slottan toplamda 8GB bellek desteklenmekte.
Anakartın genişleme slotlarına baktığımızda sadece PCI Express X16 slotu ile karşılaşıyoruz. Mini-ITX biçim faktöründe olduğu için PCI ve PCI Express X1 slotları için yer kalmamış. Bu nedenle sadece X16 slota yer verilmiş. Bu slotun da gerçek X16 olması anakartın grafik performansının birçok giriş seviyesi üründen daha iyi olmasını sağlamış. PCI ve PCI Express X1 slotlarının bulunması harici bir kart kullanma olasılığını ortadan kaldırmış. En çok kullanılan TV kartı ve kablosuz bağlantı kartının USB sürümlerinin de bulunması bu durumu biraz değiştirse de kullanılabilirlik bakımından düşüş yaşanmasına neden olmuş. Bu durumu düzeltmek isteyen Zotac, ürün üzerine kablosuz bağlantı kartı yerleştirerek hem kullanıcıların kablo kullanma zahmetinden kurtulmasını sağlamış hem de harici USB kablosuz bağlantı kartı kullanma zorunluluğunu ortadan kaldırmış.
PCI Express X16 slotunun hemen arkasına iki adet SATA II soketi yerleştirilmiş. Zotac, böyle bir sistemde sadece bir sabit disk ve bir optik sürücü takılabilir diye düşünmüş olacak ki sadece iki adet yerleştirmiş. Bir medya bilgisayarı üzerinde fazla depolama alanına gerek olmadığını düşündüğünden böyle yapmışta olabilir. Filmleri depolayıp izlemek isteyen, yüksek alana sahip olmak isteyen kullanıcılar bu nedenle eSATA ve USB arabirimine sahip diskleri kullanmak zorunda kalacaklar. Anakart üzerine bir şekilde bir çift daha SATA soketi yerleştirilseymiş kullanılabilirlik bakımından daha iyi bir konumda olacaktı.
Anakartın 170 X 170 mm boyutlarına sahip olması büyük bir yer sıkıntısını da beraberinde getirmiş. Bios pili bile dikey olarak yerleştirilmiş. Bu akıllıca adım olmuş. Anakartın üzerinde pilin yatık olarak konumlandırabileceği kadar boşluk olmaması da bunu biraz zorunlu hale getirmiş.
Şimdi anakartın üzerinde gelen kablosuz bağlantı kartına göz atalım. Anakartın üzerine vidalanmış olarak karşımıza çıkan bu kart, anakarta USB üzerinden bağlanıyor. Çıkış soketlerine yakın olduğu için arka panelde direk olarak ses soketlerinin yanından çıkıyor. PCI soketlerini işgal etmiyor. Anakartın seviyesine göre seçildiği için sıradan özelliklere sahip bir kablosuz bağlantı kartı.
Çalışabilmek için 4pin güç soketini üzerinde barındıran anakart aynı zamanda 4 fazlı işlemci besleme ünitesine sahip. Geniş işlemci desteğine sahip olan anakart, az da olsa hız aşırtma yapılmasına olarak veriyor. Basit bir hız aşırtma menüsüne sahip olmasına rağmen Mini-ITX bir anakarta göre oldukça iyi bir hız aşırtma potansiyeline sahip.
Şimdi anakart üzerinki kompanentlere bakalım. İşte yukarıdaki resimde gördüğünüz anakartın en önemli parçası olan ve hem güney hem de kuzey köprüsünü içerisinde bulunduran 730i yongası.
İşte bunlarda Realtek firmasının RTL8211CL kodunu taşıyan Ethernet ve ALC662 kodunu taşıyan ses çipleri.
Bios ve Hız Aşırtma
Zotac bu üründe Award Bios kullanmayı tercih etmiş. İlk bakışta sıradan bir Bios menüsü gibi görünse de oldukça karışık olduğunu söyleyebiliriz.
Advanced Chipset Features bölümünde 9300M ile ilgili ayarları görebiliyoruz. Sistem belleğinin ne kadarının kullanılabileceğini seçebilmek mümkünken aynı zamanda saat hızları da değiştirilebiliyor.
Frequency/Voltage Control sekmesinde hız aşırtma seçenekleri yer alıyor. Bu sekmeye ilk girildiğinde bellek ve köprü voltajları ile işlemci çarpanına müdahale edilebiliyor.
System Clocks bölümünde hız aşırtma yaptığımızda elde edeceğimiz saat hızları ve o an etkin olan saat hızlarını görüyoruz. Bu bölüm aslında biraz gereksiz olmuş. Zaten hız aşırtma yapan kişiler hesaplayarak yaptığı için bu bölüme girip bakmayacaklardır.
Hız aşırtmanın esas ayarlının yapıldığı bölüm ise FSB & Memory Config bölümü oluyor. Bu bölümde adından da anlaşılabileceği gibi saat hızları değiştirilebiliyor.
Şimdi anakartın hız aşırtma performansına göz atalım. İlk görüşte hız aşırtma seçeneğinin bulunmayacağını bile düşündüğümüz anakart şaşırtıcı bir şekilde kendi boyundan büyük bir iş başarıyor ve yeterli seviyede hız aşırtma olabiliyor. Yaptığımız denemelerde 333MHz olan FSB frekansını 402MHz olarak yükseltebildik ve bu şekilde işlemciyi 3.16GHz den 3.82GHz e hız aşırttık. Ayrıca 800MHZ olarak çalışan bellekleri de 920MHz olarak hız aşırttık.
Hız aşırtma denemelerini 9300M devrede iken gerçekleştirdiğimizde ufak bir performans kaybı yaşadık ve bu sefer FSB 400MHz de kaldı ve işlemci 3.8GHz’e kadar çıkabildi. Bellekler ise 872MHz de kaldı.
9300M grafik işlemcisi devrede iken işlemciye hız aşırtma yaptıktan sonra biraz da IGP’yi zorlamak istedik. IGP üzerinde yaptığımız denelerde 450MHz olan çekirdek hızı 700MHz’-‘e kadar çıkarken 1200MHz olan shader frekansı 1650MHz’e kadar çıkabildi. Ayrıca yaptığımız hız aşırtma denemelerinde işlemciye yapılan hız aşırtmanın IGP’yi etkilemediğini gördük. Yani işlemciye hız aşırtma yapılmasa bile IGP ye aynı değerlerde hız aşırtma yapılabiliyor.
Performans Testleri
Test Sistemi;
ZOTAC GEFORCE 9300-ITX WiFi Testlerimizi hem 9300M grafik işlemcisi hem de HD 4890 gibi gelişmiş bir kart üzerinde gerçekleştirdik. 9300M ile yapılan testlerde sistem belleğinden 512MB ayırdık. Şimdi testlere geçelim ve kartın neler yapabildiğini görelim.
Testlerimize her zaman olduğu gibi yine 3D Mark yazılımları ile başlıyoruz. 3D Mark 06 testlerinin sonuçlarına baktığımızda 9300M grafik işlemcisinin yeterli seviyede bir performans gösterdiğini görüyoruz. HD 4890 ile yapılan testlerde ise performans normal seviyede seyrediyor. Bu minicik anakart sanki ATX bir anakartmış gibi performans sergiliyor.
PC mark testlerine geçtiğimizde ise 9300M grafik işlemcisinin biraz daha atağa kaldığını ve puanlarını yükselttiğini görüyoruz. PC Mark testleri genel sistem performansı ve video oynatma performansını test ettiği için 9300M grafik işlemcisi burada kendisini daha iyi gösterdi.
Kartların video performansını test eden Cinebench testlerine geçtiğimizde ise 9300M grafik işlemcisinin HD 4890 karşısında çok geride kaldığını görüyoruz. Harici bir ekran kartı kadar iyi performans vermesini bekelemskte bu testte elde ettiği skor gerçekten de çok düşük.
Sistemin işlem gücünü test eden ScienceMark testlerine geçtiğimizde ise anakartın gerçekten de çok iyi performansa sahip olduğunu tekrar anlıyoruz. Anakartın boyundan büyük işler yapabildiği bu testte tekrar ortaya çıkıyor. Ayrıca 9300M grafik işlemcisi devredeyken işlem performansının düştüğünü görüyoruz. 9300M grafik işlemcisinin sistem belleğini kullanması sistem performansını çok az düşüyor. Bu farkı kullanıcılarının hissedemeyeceği düşünüldüğünde de problem olmaktan çıkıyor.
Kartın üzerine takılan ekran kartları ile uyumunu test etmek için ve ayrıca 9300M ekran kartının oyunlardaki performansını görebilmek için birkaç oyun üzerinde testlerimizi gerçekleştirdik. İlk olarak Crysis üzerinde gerçekleştirdiğimiz testlerde hem HD 4890 testlerinde hem de 9300M testlerinde beklediğimizin üzerinde performans elde ettik. Özellikle 9300M grafik işlemcisi zor oynatacağını düşüncüğümüz görüntü detaylarında çok akıcı görüntü sergiledi ve oyun oynatabileceğini bize ispatladı.
Bioshock ve Race Driver GRID gibi son dönemin popüler oyunlarında yaptığımız testlerde de 9300M grafik işlemcisi oyunları yeterli bir akıcılıkla oynatmayı başarırken HD 4890 ile istediğimiz performansı alamamamız dikkatimizi çekti. Her iki oyunda akıcı bir şekilde oynasa da FPS değerleri beklediğimizin altındaydı.
Anakartın bellek konusunda 800MHz sınırının olduğunu daha öncede söylemiştik. Yaptığımız denemelerde de bellekler 920MHz e kadar çıkabilmişti. Bu hızlarda yaptığımız performans testlerinde okuma ve yazma hızları oldukça iyiydi. Normal hızlarda performans 1066MHz de çalışan bir bellekten oldukça düşük olsada, 920MHz de oldukça iyi değerlere sahipti.
Nvidia 730i yongası üzerinden sağlanan SATA II soketlerine bağladığımız Raptor disk üzerinde yaptığımız performans testlerinde anakartın disk kontrolünün de normal bir anakart kadar iyi olduğunu görüyoruz.
Güç ve Isı Değerleri
Anakartın güç tüketimine baktığımızda sistem boştayken çok az güç tükettiğini görüyoruz. Bir medya bilgisayarı için normal seviyede bir güç tüketimi oluyor. Sitem tam yüke girdiğinde ise normal bir anakart kadar fazla güç tüketiyor.
Isılara baktığımızda ise şaşırtan değerler karşılaşıyoruz. Normal şartlarda IGP aktifken ısıların daha yüksek olması gerekirken bu anakartta HD 4890 üzerinde anakartın ısısı artıyor. Muhtemelen ekran kartının büyük olması ve anakartın küçük olması nedeniyle havalandırma sorununun orta çıkmasından kaynaklanıyor. Ayrıca kartın yüksek ısılara sahip olması çalışmasını engellemiyor. Sorunsuz çalışmaya devam ediyor.
Sonuç Ufacık yapısıyla ATX anakartlara mydan okuyabilecek kadar performansı ve özelliği üzerinde barındıran Zotac GeForce 9300-ITX WiFi, incelememiz sırasında bizlere gerçekten de iyi bir deneyim yaşattı. Sahip olduğu hız aşırtma desteği ve yeterli seviyedeki hız aşırtma performansı ürünün diğer dikkat çeken yönlerinden. Üzerinde bulunan 9300M grafik işlemcisi de oyunlar için yüksek özelliklerde olmasa da yeterli bir performans sunuyor. Üzerinde pasif soğutma bulunuyor olmasına rağmen IGP saat hızlarının da hız aşırtma ile artırılabilmesi oyun severler için avantaj olmakta. Arka panelinde bulunan çıkışlarla birlikte oldukça kullanılabilir bir yapıya sahip olan anakart, üzerindeki kablosuz bağlantı kartı ile birlikte bir medya bilgisayar için çok iyi bir ürün haline geliyor. Ürün için artık fazla bir şey söylemeye gerek yok. Minicik bir bilgisayar oluşturmak için oldukça ideal olan anakart Akortek tarafından ülkemize getiriliyor ve 185$+KDV satış etiketiyle satışa sunulmuş durumda…
|
||||||||